Boek review – Het internet is stuk

Cover boek het internet is stuk

Het internet is stuk had ik al een aantal keer voorbij zien komen en het stond op mijn wenslijstje. Ik heb computercommunicatie gestudeerd. Het onderwerp is dus sowieso iets wat mijn interesse heeft. Heel blij was ik dan ook toen ik het boek kreeg in mijn eerste werkweek. Kleine spoiler: ik heb het met veel plezier gelezen!

Samenvatting Het internet is stuk

De titel van Het internet is stuk – maar we kunnen het repareren pakt meteen de hele essentie van het boek. Het internet zoals we deze nu kennen heeft een duistere kant, en dit hebben wij zelf gedaan. Wij hebben het internet kapot gemaakt. Het mooie is, is dat wij deze ook samen kunnen repareren. Maar daar is wel het een en ander voor nodig.

Schrijfster Marleen Stikker is in Nederland een grote bekende in het onderwerp digitalisering. In de begintijd van het internet was zij een van de pioniers die het internet toegankelijker wilde maken voor het grote publiek. Ook is zij oprichter en directeur van Waag, een organisatie die de impact van nieuwe technologieën analyseert. Voor een kritische noot over de (steeds verdergaande) digitalisering, zou ik aanraden haar stukken te lezen. En dus dit boek.

Cover boek het internet is stuk
Zo ziet het boek ‘Het internet is stuk’ eruit

Het boek bestaat uit drie delen. Deel één beschrijft de komst van het internet. Het internet hoe het langzaam gebruikt en ingezet is voor het publiek. Hierbij focust Stikker zich op de ontwikkelingen die zij zelf heeft ervaren. Met een oog naar de Digitale Stad, waaraan zij zelf meewerkte. Daarbij is de Digitale Stad een heel mooi praktijkvoorbeeld van hoe verschillende disciplines samenkwamen en het internet toegankelijk maakten voor het publiek.

Het tweede deel behandelt de internet van het ‘nu’. Hoe bedrijven het op het gebied van dit onderwerp het met ons voorhebben. Hoe duister deze ontwikkelingen eigenlijk zijn. We worden gevolgd, afgeluisterd en gestuurd.

Tot slot geeft deel drie handvatten en het perspectief waarmee we het internet opnieuw kunnen inrichten. Het uitgangspunt is transparantie en grip op de eigen data.

Persoonlijke review van het boek

Op voorhand was ik misschien een beetje kritisch. Ik dacht dat het een boek zou zijn met veel (technische) verwijzingen en termen, waardoor de stof wat droog zou zijn. Nou… dát had ik dus echt fout. Ik vind het boek heel toegankelijk en helder!

Het boek trok vanaf de eerste pagina al mijn aandacht. Het begint eigenlijk met ervaring van Stikker als lector, waarbij een leerling een complete tirade begint over de huidige stand van zaken.

Verder vond ik de alternatieve geschiedenis van het internet (deel 1) interessant. Vanuit mijn studie is dit altijd een deel wat heel kort behandeld wordt. Als in: het internet was vroeger meer een bron van informatie en later werd het ook een communicatiemiddel. Ergens wel logisch: gezien dit in mijn studie niet de hoofdzaak is. Juist die communicatieve kant is dan van belang.

Om nu te lezen welke ontwikkelingen hebben bijgedragen aan die evolutie, die processen in gang zijn gezet en is ingespeeld op bepaalde vraag is heel interessant, voor mij. De democratische waarden die toentertijd centraal stonden en werden nageleefd, vond ik eigenlijk ook heel inspirerend.

Het internet was toen anmelijk van ons allemaal. Voor velen ook een creatieve en sociaal(politieke) uitlaatklep. De gebruiker stond centraal. In de puurste kern van de vorm. Niet hoe bedrijven nu ons als gebruiker centraal zetten voor hun eigen commerciële gewin.

Kantoor met tekst aan muur 'data has a better idea'
Onze data wordt gebruikt om technologieën steeds slimmer te maken en aan te sluiten op onze behoeften. Wat voor gevolgen heeft dit eigenlijk? (Afbeelding van Franki Chamaki via Unsplash)

Het tweede deel houdt jezelf een spiegel voor. Wat voor data geef ik weg? Wat heeft dat voor invloed? In hoeverre ben ik me hiervan bewust? Hele goede vragen eigenlijk waar je eigenlijk nooit bij stilstaat.

Althans, dat zie ik in mijn omgeving. Mensen delen veel op social media, schrijven zich in met alle mogelijke gegevens voor iedere nieuwsbrief bijvoorbeeld. Vaak onder het mom van: “Ja maar ik heb niets te verbergen. En altijd liever Amerika dan China”.

Dat soort argumenten vind ik een beetje drogredenen. Mensen zijn zich niet bewust van wat bepaalde data van hen zeggen als totaalpersoon. En het kiezen tussen twee kwaden zou in mijn optiek geen afweging moeten zijn. Het zou een weloverwogen keuze moeten zijn, waar jij als gebruiker in controle bent. En dát ‘waarom’ is precies wat Stikker aan de hand van verschillende anekdotes en voorbeelden uitlegt in dit boek.

Deel drie vond ik opnieuw inspirerend. Je kunt de tips, waarden en handvatten die in het boek worden genoemd heel goed toepassen op je eigen situaties. Ikzelf ben me nu constant veel meer bewust van de data die ik weggeef. Bij elk nieuwe formulier dat ik invul stel ik mezelf de vraag over wat ik wil invullen. Op social media was ik al vrij bewust over het type content dat ik deel. Feest- of bikinifoto’s zul je bij mij bijvoorbeeld écht niet tegenkomen.

Onderdelen van dit boek – met name op het gebied van data-ethiek, had ik liever ook uitgebreider bij mijn studie zien terugkomen. Letterlijk de vraag hoe je met je eigen en data van anderen omgaat en wat voor gevolgen dit heeft komt naar mijn mening niet genoeg terug. Zo behoud je een situatie waarin programmeurs technologieën blijven ontwikkelen waarbij je data als gebruiker wordt gebruikt en misbruikt. Programmeurs weten dan niet beter en blijven dit soort technologie ontwikkelen. Al dan onbewust.

Naar aanleiding van dit boek zocht in contact over het bovenstaande met een oud-docent van mij. Zij was het helemaal met mij eens en vertelde dat er vanaf dit jaar een vak hier aandacht aan gaat besteden. Beter laat dan nooit natuurlijk.

Ook durf ik na dit boek kritische vragen te stellen over foto’s die van mij gedeeld worden op mijn werk. Eerder vond ik dit wat stom. Maar ik weet nu dat ik volledig in mijn recht sta. En het zorgt voor bewustwording bij anderen.

Kortom: dit boek vind ik een echte aanrader voor mensen die iets doen met data en digitalisering of deze onderwerpen interessant vinden.

Ben jij je bewust van hoe er met jouw gegevens wordt omgegaan?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s